Deze site gebruikt cookies om informatie op te slaan op uw computer. Door het gebruik van onze site accepteert u de voorwaarden. Lees onze Cookie Verklaring.
Doorgaan

Magazine archief


NEEM OF GEEF EEN ABONNEMENT OP LEVEN IN FRANKRIJK

En ontvang de nautische dekbedovertrekset t.w.v. € 89,95!



Bordeaux: grandeur aan de Garonne

Stendhal beschreef Bordeaux ooit als ‘ongetwijfeld de mooiste stad van Frankrijk’ en kon, zoals het een romantisch schrijver betaamt, lyrisch uitweiden over de aanblik die het oude centrum bood bij het licht van de volle maan. Geen stad ter wereld met zoveel allure als deze Port de la Lune, zoals ze ook wel genoemd wordt vanwege de halvemaanvormige bocht van de Garonne waar ze zich in nestelde.
Maar aan het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw kon zelfs het prachtige licht van de Atlantische kust het toenemende verval van deze zelfbenoemde ‘wereldhoofdstad van de wijn’ niet meer verbloemen. De stad was toe aan een opknapbeurt en het was de toen nieuwe burgemeester (en huidige minister van Buitenlandse Zaken) Alain Juppé die vanaf 1996 de schone slaapster aan de Garonne nieuw leven inblies met een grootschalig stadsvernieuwingsproject. Er werd volop geboend, gebouwd, gerestaureerd en geïnnoveerd.

Rondje Chartrons
Het resultaat was spectaculair. Onder de dikke lagen roet kwamen prachtige voorbeelden van (neo)classi­cistische architectuur en beaux arts tevoorschijn, en waar vroeger het verkeer over een acht banen brede stadssnelweg raasde, slenter ik nu op mijn dooie gemak onder een ook net wakker geworden zonnetje langs de waterkant. De oude pakhuizen langs de kades zijn vervangen door winkels, restaurants en cafés, of hebben plaatsgemaakt voor parkjes en sportterreinen. In de straten erachter zijn hier en daar nog mooie oude koopmanshuizen te zien. Zo af en toe word ik ingehaald door toeristen op huurfietsen of moet ik uitwijken voor een gevaarlijk verstrengeld paartje op rollerskates. Ondanks het redelijk vroege uur worden enkele zonnebedden al bezet door heftig twitterende jongedames, die zonder opkijken parmantig aan hun Perrier nippen. Wat later klinkt verderop een ­enthousiast gejoel van het skateboardpark waar een bijzonder overmoedige jongeman duizelingwekkende toeren uithaalt.
Ik besluit de rivier achter me te laten en een rondje Chartrons te doen, de wijk net achter de kade, met een gezellige kleine markt tegenover La Halle waar je verse vis, regionale kazen en andere heerlijkheden kunt kopen. Of proeven: ‘Allez, goûtez!’ klinkt het uitnodigend van alle kanten. Er zijn ook veel leuke antiekwinkeltjes, vooral op de Rue Notre Dame. Via de Esplanade des Quinconces, het grootste plein van Frankrijk met een al even imposant monument ter herdenking van de tijdens de Franse Revolutie onthoofde Girondijnen, kom ik bij Bordeaux Magnum. De Franse actrice Carole Bouquet is een soort beschermvrouwe (marraine) geworden van deze bijzondere wijnwinkel, waar eigenaar Maxime Hamma zich sterk maakt voor de kleinere wijnboeren uit de regio. ‘Bordeaux is niet alleen maar Rothschild en grand cru’, fulmineert hij ook vandaag. ’Er worden fantastische nieuwe dingen gedaan.’ Een goed adresje om minder bekende wijnen te vinden, én magnums natuurlijk! Het statige Grand Théatre aan het nabijgelegen Place de la Comédie was naar verluidt ooit de inspiratie voor de Opéra Garnier in Parijs. Vandaag ga ik er genieten van de sfeer en een lunch in het elegante Café Opéra Jegher.

Draadloze tram
Het historische centrum van Bordeaux werd in 2007 op de Werelderfgoedlijst van Unesco geplaatst als ‘uniek voorbeeld van 18de-eeuwse stedelijke architectuur’ (in die periode werd Bordeaux als een soort stedenbouwkundige proeftuin voor Parijs gebruikt). Om de mooie binnenstad niet met lelijke tramkabels te ontsieren, introduceerde Bordeaux in 2003 een draadloze tram die vernuftig vanaf de grond gevoed wordt door een derde stalen rail waar alleen spanning op staat als de tram eroverheen rijdt. Maar het oude centrum is ook heel goed te belopen en via een stukje van de Rue Sainte Catherine, de langste winkelstraat van Europa (1250 meter), en het middeleeuwse Quartier Saint Pierre kom ik bij mijn favoriete plek in Bordeaux: de Miroir d’Eau, tussen de Place de la Bourse en de rivier. Een waarachtig waterpretpark, hoewel dat oorspronkelijk niet in de bedoeling lag van landschapsarchitect Michel Corajoud, die een kunstzinnige weerspiegeling van de prachtige Louis XV-façaden rond het plein beoogde. Een reusachtig blauwgranieten oppervlak wordt door een ingenieus systeem afwisselend onder een dun laagje water gezet of in een feeëriek mistgordijn gehuld. Het resultaat is werkelijk schitterend, maar ook een onweerstaanbare uitnodiging om er met blote voeten lustig op los te spetteren, wat iedereen dan ook gewoon doet. Broekspijpen worden opgerold, sandalen gaan uit en een paar kleuters rollen er gewoon met kleren en al doorheen. En dat in het chique Bordeaux, want die reputatie blijft de stad houden.

Kaviaar
Snobs worden ze hier in Frankrijk wel genoemd, of – zoals ze zichzelf liever zien – épicuriens: levens­genieters met oog voor schoonheid en een hang naar luxe en la belle vie. Hoe kan het ook anders in deze stad die symbool staat voor ’s werelds beste en exclusiefste wijnen, de selecte club van Grand Crus Classés. Het is niet verwonderlijk dat Bordeaux meer restaurants per inwoner telt dan welke andere Franse stad ook. Bij goed eten hoort een goede wijn en andersom natuurlijk ook. Verse vis uit de Atlantische Oceaan, oesters uit het Bassin d’Arcachon… En sinds enkele jaren wordt in de Gironde zelfs weer kaviaar geproduceerd. En ja, je ziet ze inderdaad hier in de Capitale mondiale du vin: de elegante, strak gekapte dames die in couturepakjes en op onmogelijk hoge hakken over het trottoir lijken te zweven en de met bestudeerde nonchalance in maatpak gestoken heren die met perfect gemanicuurde handen hun iPhone uit hun polstasje halen. Ingetogen chic. Alleen het beste is goed genoeg, en voor les Bordelais komt het beste uiteraard uit Bordeaux.
Maar Bordeaux is ook een studentenstad, met straatzangers en -artiesten, skateboarders en een eigen rockscene. Een stad van internationale business­scholen en radicaal moderne kunst. Een havenstad beïnvloed door vele culturen en een lange, rijke geschiedenis. Neanderthalers, Kelten, Romeinen, Galliërs, Basken, Engelsen… Allemaal lieten ze hier hun sporen achter. Zelfs Nederlanders speelden een belangrijke rol in de ontwikkeling van het moderne Bordeaux. Aan het einde van de 16de eeuw wilde Henri IV de lucratieve wijnbouw in de Médoc uitbreiden, maar omdat dit voor een groot deel uit moeras bestond, waren de mogelijkheden beperkt. Henri zocht hulp bij waterbouwkundigen uit de Nederlanden, die niet alleen de Médoc drooglegden, maar en passant ook het woord ‘polder’ in de Franse taal introduceerden.
Wie Bordeaux zegt, denkt meteen aan wijn. Daarom ligt de essentie van Bordeaux niet alleen in de stad, maar tegelijkertijd in de regio, de grootste AOC van Frankrijk, van Graves in het zuidwesten via Entre-Deux-Mers, Saint Emilion, Pomerol, Blaye en Bourg tot de Médoc. Ondanks het mondaine imago van de stad is elke Bordelais eigenlijk ook een wijnboer. Een stadsmens met een enorm respect voor de natuur die het karakter van de diverse appellations en het succes van de wijnoogst bepaalt. Een goed glas wijn hoort er tijdens een bezoek aan Bordeaux dan ook zeker bij. Dat kan natuurlijk op een terrasje of in een chic café, maar je kunt ook een spoedcursus volgen in de École du Vin, waar je de meest onwaarschijnlijke aroma’s leert herkennen, of wijn proeven in een van de vele proeflokalen of het Musée du Vin. In het ultra­moderne Max Bordeaux, in het luxe winkelgebied Triangle d’Or, tap je zelf een grand cru uit een stalen vending machine.

Lees verder over Bordeaux, ook voor tips & adressen, in Leven in Frankrijk nr. 2, voorjaar 2012.

tekst Chris von Koettlitz