Deze site gebruikt cookies om informatie op te slaan op uw computer. Door het gebruik van onze site accepteert u de voorwaarden. Lees onze Cookie Verklaring.
Doorgaan

Magazine archief


NEEM OF GEEF EEN ABONNEMENT OP LEVEN IN FRANKRIJK

En ontvang de nautische dekbedovertrekset t.w.v. € 89,95!



De Périgord als muze

Kunstenaar Marthijn de Groot maakte naam met een serie spectaculaire liveoptredens. Maar deze performances eisten ook hun tol. Sinds hij vier jaar geleden naar de Périgord verhuisde, werkt hij in alle rust aan verdieping van zijn talent. En runt hij met zijn vrouw Irene Bontenbal Le Cariol; ooit een schuilplaats voor Tempeliers, nu een luxe chambre d’hôtes met een hoofdrol voor kunst.

Le Cariol ligt bij het plaatsje Naussannes, in het hart van de Périgord Pourpre, het ‘paarse’ deel van de Périgord dat is vernoemd naar de wijngaarden. Je vindt ze ook op het domein van Le Cariol, maar opvallen doen ze niet. In tegenstelling tot de kunstwerken die door de heer des huizes op zijn land zijn neergezet. De objecten gaan wonderwel op in het groene heuvellandschap rond de chartreuse, die zich trots verheft op de hoogste heuvel.

Marthijn de Groot schildert, tekent, maakt keramische kunst, speelt piano en schrijft boeken. Een artistieke duizendpoot, gedreven door emoties en geïnspireerd door zijn helden Karel Appel, Marc Chagall en Antoni Tàpies. Hij schilderde de linescape van Rembrandt, een 400 meter lang doek op het Amsterdamse Museumplein dat het leven van de beroemde schilder verbeeldt. Hij liet ‘jongeren met een turbulente achtergrond’ hun eigen levensverhaal schilderen en trad nachtenlang op als ‘house’-schilder in de Amsterdamse discotheek It. Hij schilderde van San Francisco tot Shanghai, op de Amsterdamse grachten en in de Gazastrook. Stuk voor stuk grote projecten, die de nodige aandacht trokken. De performer beleefde er veel plezier aan, maar pleegde ook roofbouw op zichzelf. Vier jaar geleden ging het roer om. Oftewel: back to basics.

Uitputtingsslag
Als hij al een liveperformance geeft, doet hij dat alleen nog met jazzpianist Michiel Borstlap, zoals onlangs in een Frans kasteel. ‘Er is veel chemie tussen ons,’ zegt hij, ‘en ik vind het geweldig om te schilderen op zijn muziek.’ Dat doet hij ook in zijn atelier, waar hij veel tijd doorbrengt, werkend aan zijn expressionistisch-surrealistische doeken en objecten. Want ‘de schilderende Mozart’ is in retraite. ‘Grappig dat je die vergelijking maakt’, zegt hij. ‘Aan Mozart heb ik zelf ook wel eens gedacht. Maar dan meer in de trant van: als ik dit maar niet met de dood moet bekopen. Ik smeet met energie. Lichamelijk was het een uitputtingsslag.’
In zijn It-tijd schilderde De Groot nachten achtereen in een glazen kubus, op de opzwepende beat van housemuziek. Overdag werkte hij aan zijn exposities. ‘Soms leek het wel alsof ik twee levens leidde. In het begin voelde ik me onsterfelijk. Ik vond alles fantastisch, kwam op de meest bizarre plaatsen. Maar na verloop van tijd begon het me op te breken. Ik had rust nodig. Wilde me alleen nog richten op het scheppen van kunst.’ Met de rust kwam ook de verdieping en zo kon hij zichzelf ontwikkelen. ‘Vroeger schilderde ik vrij intuïtief. Nu is het schilderen geen doel op zich, maar een middel. Ik denk meer na over mijn werk en neem de tijd om een verhaal te vertellen.’
Niet toevallig viel deze artistieke ommezwaai samen met zijn verhuizing naar de Dordogne. Vier jaar geleden stuitte hij per toeval op een vervallen landhuis in de Périgord Pourpre, iets ten zuiden van Bergerac. Hij woonde toen in Amsterdam, op zijn woonschip op de Oudeschans. ‘Daar had ik het prima voor elkaar’, zegt De Groot. ‘Ik had een tuintje, een terras en water voor mijn boot. Het voelde als een eiland, middenin de stad. Op loopafstand van mijn atelier.’
Maar tijdens een kampeervakantie in de Dordogne, met zijn oudste zoon, werd hij door de campingeigenaar gewezen op Le Cariol, een landgoed dat te koop stond. ‘Ik dacht: wat moet ik daar dan mee? En wat moet ik in vredesnaam in de Dordogne? Ik heb het in Amsterdam toch prima naar mijn zin? Ik moest er eerlijk gezegd niet aan denken. Dat zou dan weer een van mijn projecten worden. En ik wilde juist rust.’
Toch liet het idee hem niet los. Toen de kunstenaar op de terugweg naar huis het bordje van Le Cariol zag staan, gooide hij zijn stuur om. ‘Ik was toch nieuwsgierig’, lacht hij. ‘Tegen mijn zoon Milan zei ik: blijf jij maar in de auto zitten, ik ga alleen even kijken.’
Le Cariol – een complex van twee huizen, een schuur, bossen, grotten en olijf- en wijngaarden – bleek behoorlijk vervallen, maar maakte onverwacht veel indruk. ‘Ik voelde me emotioneel worden. Dit voelde als thuis. Er ging zo’n sereniteit van uit, dát was waar ik naar op zoek was.’

Het juiste moment
Tijdens een tweede bezoek, enkele weken later, ervoer hij precies hetzelfde. Weer terug in Amsterdam bleef het Franse avontuur hem bezighouden. Na een derde bezoek hakte hij de knoop door. ‘Le Cariol kwam gewoon op het juiste moment. Het leek  alsof alle puzzelstukjes in elkaar vielen. Nu zeg ik: het huis heeft mij gevonden, niet andersom.’
Marthijns partner Irene Bontenbal bleek minder overtuigd. Zij werkte op dat moment als internationaal mediadirector voor diverse media. Een vrouw van het leven, geworteld in de stad. ‘Irene zei: wat moeten we daar? Ze was bang dat we van alles en iedereen afgezonderd zouden raken. Terwijl ik dacht: hier komt de hele wereld naartoe. Ik zag een ontmoetingsplek voor me, van kunstminnende personen, die net als ik behoefte hadden aan rust. Maar ook aan comfort, reflectie en kwaliteit van leven. Ik had het idee om de jongeren waar ik mee gewerkt had, een plaats te bieden om te resetten. Daar heb ik nog een plan en methodiek voor geschreven, Rare Kwasten geheten.’
Het is nooit zijn bedoeling geweest om zich af te zonderen. ‘Ik ben een mensenmens’, zegt De Groot. ‘Het contact met anderen en de dynamiek tussen mensen inspireren me. Ik word vaak een levenskunstenaar genoemd. Dat klinkt een beetje afgezaagd, maar het klopt wel.’
Toen Irene zich liet overhalen, stond niets de aankoop van Le Cariol nog in de weg. In twee jaar tijd werd de ruïne (alleen de muren en het dak stonden nog overeind) verbouwd tot een stijlvol landhuis met vijf chambres d’hôtes, voorzien van alle moderne gemakken. Het interieur, deels vormgegeven door binnenhuisarchitect Joris van Grinsven, biedt een mix van veel kunst, oosterse objecten en Perigordijnse fundamenten. Overal in het gastenhuis hangen of staan De Groots kunstwerken. Voor de subtiele oosterse noot liet hij een container met Aziatische accessoires uit San Francisco verschepen.
In en rond het landhuis verrezen bovendien een zwembad, een poolhouse, een wijnkelder, een sauna, een terras, een salon met open haard en een bibliotheek met meer dan zeshonderd kunstboeken. En twee prachtige ateliers, waar De Groot in alle rust kan schilderen en keramische sculpturen kan maken.
Door de crisis en problemen met Jeugdzorg is het idee van Le Cariol als inspirerend toevluchtsoord voor probleemjongeren op de lange baan geschoven. ‘Dat plan bestaat nog steeds,’ zegt De Groot, ‘het is alleen wachten op het juiste moment.’ Ondertussen trekt het landgoed gasten uit alle delen van de wereld.
In 2010, het eerste jaar als chambre d’hôtes, werden er 240 overnachtingen geboekt. Het afgelopen jaar waren dat er al 350. De gastheer en -vrouw wonen samen met hun twee kinderen, Justin James van tweeënhalf en Matiz van drie maanden, in het kleine huis naast de chartreuse.

Lees verder over Le Cariol en Marthijn de Groot, ook voor tips & adressen, in Leven in Frankrijk nr. 1, winter 2011/2012.

tekst Jeroen Jansen - foto's I.O. Design, John Armstrong-Millar en Jeroen Jansen